|
 |
NAPISAŁA- JADE
Społeczeństwo feudalnej Japonii
Na
podstawie książki Zdzisława Żygulskiego „Broń wschodnia”
Specyficzna forma japońskiego feudalizmu ustaliła się pod rządami szogunów.
Kraj został podzielony na kilkaset odrębnych włości, niemal niezależnych
księstw, rządzonych autorytatywnie.
Daimyou, czyli władca feudalny, od chłopów swej domeny ściągał na użytek
własny i podległych samurajów blisko połowę plonów ryżu, mierzonych w koku
(około 180litrów). Rezydencję daimyou stanowił wyniosły zamek zbudowany z
kamienia i drewna. W obrębie zamku znajdowały się pomieszczenia dla
samurajskiej straży.
Samurajowie byli najwspanialszym przykładem dziedzicznego rycerstwa,
jakie kiedykolwiek istniało. Mieli w pogardzie pieniądze i wszelkie sposoby
ich zarabiania. Żołd otrzymywali od swego pana jedynie w ryżu, pobieranym ze
spichlerza. Najbardziej cenili sobie przywilej noszenia mieczy, uważali się
za strażników honoru swego pana i dobrobytu jego państwa, w każdej chwili
byli gotowi poświęcić swoje życie w imię lojalności. Słowo zawsze było
dotrzymywane, a najmniejsza skaza na honorze nie znajdowała wybaczenia. Obok
odwagi ceniono stoicyzm i zimną krew, dlatego też nie okazywano przeżyć
wewnętrznych, przywdziewając raczej maskę obojętności. Dla spraw błahych
miecza z pochwy nie wyciągano ,ale miecz raz obnażony musiał być użyty.
Samurajskiej lojalności wobec panów feudalnych równał się pietyzm dla ojców
i dziadów oraz miłość braterska, a krzywda rodzinna wywoływała krwawa
zemstę. Uważano, że naturalną konsekwencją klęski jest śmierć, nie
oszczędzano pokonanych, ale i nie odsuwano śmierci od siebie.
W
historii wielu narodów istniały epoki, w których ludzie wybieli śmierć jako
ucieczkę od cierpień życia, lecz starali się to czynić w miarę dyskretnie i
bezboleśnie. Natomiast samobójcza śmierć samuraja, harakiri – seppuku,
przez przecięcie brzucha i wyrzucenie wnętrzności, może wydawać się
najbardziej odrażająca. Była ona jednakże wyrazem twardości i
bezkompromisowości cnoty samurajskiej. Niejednokrotnie towarzyszący przy
rytualnej śmierci przyjaciel, skracał mękę samobójcy przez ścięcie jego
głowy mieczem. Seppuku było początkowo swoistym przywilejem żołnierza. Potem
stało się forma protestu przeciwko nadużyciom feudalnej władzy.
Oczywiście, zarysowany tu obraz ma cechy ideału, do którego dążono.
Rzeczywistość bardzo często wyglądała inaczej. Samurajowie odgradzali się od
ludzi spoza swej kasty. Owi zwyczajni ludzie – określani heimin,
dzielili się na trzy klasy: rolników, rzemieślników i kupców. Cieszyli się
oni poważaniem, i mieli nawet prawo do noszenia miecza, ale tylko jednego –
nigdy dwóch, co stanowiło przywilej samurajów. Spośród rzemieślników
najbardziej ceniono artystów – rzeźbiarzy świętych figur, ceramików,
wytwórców laki, a przede wszystkim mieczników i płatnerzy. Ci często
pozostawali w bezpośredniej służbie panów, żyli na ich dworach i pobierali
wysoką pensję. Najmniej szanowano kupców, umieszczając ich na dość niskim
szczeblu społecznej hierarchii, ale o to zmieniło się w ciągu XVII wieku
wraz z rozwojem handlu.
Egzystowali jeszcze ludzie poza społeczeństwa, zwani eta lub hinin,
wywodzący się z jeńców wojennych i złoczyńców. Pozostawiano im zajęcia
„brudne”, grzebanie zmarłych, zabijanie zwierząt, garbowanie skór. Dopiero w
oświeconym okresie Meiji zostali oni dopuszczeni do praw ( JADE
)
|
